Καμιά φορά ,τα καλά νέα, κυκλοφορούν πιο γρήγορα από τ΄ άσχημα.
Καμιά φορά!.
-Προτού φτάξετε στο πλατειάκι του Χωριού και πρίχου τα Καφενεία αριστερά θα περάσετε κάτω από τσι καμάρες και θα φτάξετε στην Έκθεση πού του ΄χουνε στελειώσει τα κοπέλια ντου, με το πολιτιστικό σύλλογο του Χωριού ,στο ΄΄Κατόγι΄΄ του Σπιτιού ντου.
-Ανε ζοριστείτε να το βρείτε ,μη ντραπείτε να ρωτήξετε τσι Χωριανούς, πούναι το Σπίτι του Μυροδογιάννη .
-Μυροδογιάννης είναι το παρανόμι ντου, το παρατσούκλι ντου δηλαδή .
-Γιάννη Νικολουδάκη τονε λένε κανονικά.
Οι οδηγίες της Τζανιδομαρίας της Μαρίας Τζανιδάκη η Μανουσογιάννενας , μιας γνήσιας Κρητικοπούλας του χωριού ,΄΄ήτανε΄΄ ξεκάθαρες και δεν ΄΄εσηκώνανε΄΄ και ΄΄κιαμιά΄΄ αμφισβήτηση!!.
Με ευλάβεια θρησκευτική τις ακολουθήσαμε ,μια ΄΄γλυκειά αργαντινή2΄΄, τη Μέρα της Μεγαλόχαρης, στη καρδιά του Αυγούστου ,στο Μερακλοχώρι Ελεύθερνα του Δήμου Αρκαδίου Ρεθύμνου.
Αρνηθήκαμε ευγενικά το ΄΄κάλεσμα ψυχής΄΄ ,των Χωριανών που είχαν ΄΄σμαριάσει΄΄ στο γραφικό Καφενεδάκι, στο διάβα μας ,δίπλα από τις καμάρες
να μας ΄΄τρατάρουνε΄΄ μια ρακή , κάτω από τις Φούξια Βονκαμβίλιες , μιας και ο χρόνος, μας πίεζε.
Άλλωστε μας είχανε ήδη ΄΄τρατάρει΄΄, με την προθυμία της αυτονόητης γνωστής Κρητικής Φιλοξενίας .
Λίγα λεπτά μετά που μπήκαμε στο ΄΄Κατόγι΄΄ του Σπιτικού του, και προσπαθώντας να συνειδητοποιήσω αν όλα αυτά που έβλεπα ήταν αλήθεια και ότι τα είχε φτιάξει χέρι ανθρώπινο ,σκέφτηκα ότι ομορφότερος και ιδανικότερος εκθεσιακός χώρος για αυτό τον ΄΄Ξυλόγλυπτο Θησαυρό΄΄ που αντικρίσαμε, δεν μπορούσε να βρεθεί.
Τα λόγια δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσουν τις εικόνες.
Πάνω στους κατάλευκους ασβεστωμένους τοίχους ,στις Κυπαρισόταβλες του ταβανιού ,στα μεσοδόκια και στο πάτωμα του ΄΄Κρητικού Κατογιού΄΄, είχαν κρεμαστεί και απλωθεί ,400 περίπου, απίστευτης ομορφιάς, ξυλόγλυπτα ΄΄Τέχνης έργα΄΄.
Μέσα από τις σελίδες της Μυθολογίας, της Θρησκείας ,της Ιστορίας, της Λαογραφίας και της Καθημερινότητας ,ο Λαικός αυτός Καλλιτέχνης ,αντλούσε τη μεγάλη θεματολογία του και σε ταξίδευε στο παρελθόν μας .
Παλιά Γεωργικά και Κτηνοτροφικά εργαλεία , σπαθόβεργες με περίτεχνα σκαλίσματα πάνω τους ,Λυράκια με δοξάρια, Αργαλιοί , Κατσούνες , κουτάλια, Φίδια από ρίζες δένδρων, μορφές γερόντων Κρητικών, ξύλινα ποτήρια , ζώα μαχαίρια.
Πάνω σε μεγαλύτερης επιφάνειας ξύλα, είναι σκαλισμένες εικόνες Αγίων H Ομήρου Οδύσσεια, Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, Το Αρκάδι , Η Γερμανοκατοχή
Γεωργικές και Κτηνοτροφικές εργασίες κάθε λογής και τόσα άλλα.
Ο 83 χρονος σήμερα καλοσυνάτος και καλοστεκούμενος ΄΄Μυροδογιάννης΄΄ μας καλωσόρισε και μας άνοιξε τη καρδιά του.
-Όλα ξεκίνησαν στο ΄΄Μυτάτο μας΄΄ ,αναστοράται με συγκίνηση, στο Ψηλορείτη όπου κοπέλι αμούστακο τις ατέλειωτες ώρες της Βοσκικής των προβάτων μας οι ανάγκες ,με ανάγκασαν να σκαλίσω σε ένα κομμάτι ξύλου από Αγριαχλαδιά ένα Κουτάλι ξύλινο, για να τρώγω.
Αυτή ήταν η πρώτη του επαφή με το ξύλο , με τη τέχνη ,το πρώτο σημάδι που σημασία δεν του έδωσε και το άφησε και πέταξε.
Όση ώρα μας μιλούσε, έπιανε τα ΄΄ξύλινα κοπέλια του΄΄ όπως έλεγε τα έργα του και τα κοίταζε, για τυχών ατέλειες, τα κανάκευε θα έλεγα , με φροντίδα περισσή όπως αρμόζει σε ένα μικρό παιδί..
-Στη διάρκεια της Γερμανοκατοχής συνεχίζει, κάθε χρόνο από ανθρωπιά εδωρίζαμενε οι μεγαλοκτηνοτρόφοι 10-15 κατσίκια και αρνιά στσι φτωχούς ανθρώπους ,με τσι μεγάλες οικογένειες απούχανε 6-8 παιδιά, επειδή υπήρχε μεγάλη φτώχεια και ο κόσμος επείνανε .
-Αλλά και για να αναπιάσουνε κι αυτοί κοπάδι και να πίνουνε τα κοπέλια ντονε ένα ποτήρι γάλα και να τρώνε μια φέτα τυρί.
– Ήρθενε λοιπόν και μ ΄ήβρενε στο Ψηλορείτη ,ένας Άνθρωπος από το Χωριό Λειβάδια, το 1943 με το παρατσούκλι ΄΄Πατακομανόλης΄΄, και μου ζήτηξε να του χαρίσω ένα αρνί .
-Αυτός εκράθιενε μια Σπαθόβεργα( Σπαθί+Βέργα), μια βέργα σε μορφή ξύλινου σπαθιού , σε φυσικό μέγεθος ,η και λίγο μεγαλύτερο και χονδρότερο χωρίς φουκάρι, χωρίς θήκη δηλαδή.
-Τις Σπαθόβεργες τις έφτιαχναν από χονδρό σκληρό ξύλο Ασφένδαμου η Πρίνου.
-Εγώ βέβαια τηνε λιμπίστηκα αμέσως.
-Αυτή η Σπαθόβεργα έχει τις ρίζες της από την εποχή της Τουρκοκρατίας και την επελεκούσανε κυρίως οι Βοσκοί .
-Στην ουσία ήτανε ένα ξύλινο όπλο, μιας και δεν είχανε την ευχέρεια για την κατασκευή μεταλλικών και εμπόριενε να σκοτώσει και ανθρώπους και ζώα. Ήτανε και για άμυνα και για επίθεση.
-Του ζήτησα όμως να ανταλλάξουμε τη Σπαθόβεργα με ένα καλό αρνί μας , όπως και έγινε ,αφού πήρα την άδεια του Πατέρα μου του Μανόλη.
Αυτό ήταν το δεύτερο σινιάλο που η τέχνη του έστελνε.
Τα χρόνια περνούσαν δύσκολα στο Χωριό και οι ανάγκες για επιβίωση οδηγούν τα βήματά του στην Αθήνα το 1969 ,όπου παντρεύτηκε και εγκαταστάθηκε μόνιμα μαζί με τα όνειρά του ,για ένα καλύτερο αύριο, πράγμα που πέτυχε όπως αποδείχτηκε, μέσα από τη καθημερινή βιοπάλη.
Το 1986 και σε ηλικία 60 χρονών ,Παππούς πια ,λίγο πριν τη συνταξιοδότησή του οι αναμνήσεις επιστρέφουν πιο έντονα από ποτέ στο μυαλό του, λες και κάτι γύρευαν.
Στο υποσυνείδητο του, είναι φυλαγμένες και στοιβαγμένες χιλιάδες εικόνες από τη ζωή στο Βουνό και στο Χωριό. Στη παλιά Κρήτη .
Άλλωστε ο περήφανος Μυλοποταμίτης γέροντας ,κομμάτι και σπλάχνο της αποτελεί.
-Μια μέρα που λες καθόμουνα στη δουλειά μου στην Αθήνα και σκέφτηκα να προσπαθήσω να σκαλίσω πάνω σε ένα κομμάτι ξύλο κάτι, να το αφήσω για ενθύμιο στα κοπέλια μου.
-Πιάνω ένα κομμάτι ξύλο και μ ΄ένα σφαλιχτάρι -ένα μαχαιράκι- φτιάχνω μια σπαθόβεργα ολόιδια με αυτή που είχα παζαρέψει τότε , στο Ψηλορείτη. Αυτό ήτανε το πρώτο ΄΄άξιο λόγου΄΄ έργο μου. Έτσά ξεκίνησα. Σαν Παραμύθι.
Ήταν η στιγμή που ένας ΄΄Καλλιτέχνης΄΄ γεννήθηκε και εμφανίστηκε το ταλέντο.
Απρόσμενα .Απροσδόκητα. Αργοπορημένα.
Από τότε μέχρι σήμερα έχει επιδοθεί σε ένα αγώνα δρόμου με το χρόνο, για να προλάβει να τον κερδίσει και να του πάρει πίσω όλα αυτά που του στέρησε και του χρωστούσε. Και τα κατάφερε, γιατί τα 23 χρόνων έργα του , μέχρι σήμερα
αυτό αποδεικνύουν.
-Τα ξύλα που χρησιμοποιώ για τα έργα μου είναι του Πρίνου, της άγριας Αχλαδιάς
του Ασφένδαμου , του Κυπαρισσιού και πρέπει να είναι κομμένα πάντα στη λίγοση του Φεγγαριού για να ΄ναι αντοχής και για να μη ΄΄σκουλικιάζουνε΄΄ .
-Επηρεάζομαι από τη φύση, από τα ζώα, από μια εικόνα ενός βιβλίου.
-Κάθε φορά που ξεκινώ να φτιάξω ένα έργο δε κατέω ήντα θα μου βγεί. Αυτό μου βγαίνει στη πορεία. Ότι βλέπουνε τα μάθια μου φτιάζουνε τα χέρια μου.
-Κάθε φορά που δουλεύω πάνω στο ξύλο γίνομαι άλλος άνθρωπος. Ξεχνιέμαι και ζω για τη στιγμή ,που θα το δω τελειωμένο.
– Έχω πελεκήσει όμως μ΄ ένα σφυρί και ένα καλέμι αρκετά έργα και πάνω σε πέτρες κυρίως σιδερόπετρες ,απούναι αντοχής.
Όπου και να βρεθεί ,όπου και να πάει, μαζεύει ξύλα της επιλογής του από τα χωράφια από τους δρόμους ,οτιδήποτε άχρηστο για όλους εμάς ,για αυτόν είναι θησαυρός.
Έχει πελεκήσει και έχει δώσει μορφή σε τόσα και τόσα ξύλα ακόμα και σε πεταμένα ξύλινα σκαλοπάτια ,σε ξύλινα πόδια καρέκλας ,σε ρίζες δένδρων.
Φέτος το Καλοκαίρι τα παιδιά του σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο του Χωριού του και τον μαχητή Πρόεδρό του Ανδρέα Τζανιδάκη ,μάζεψαν όλα τα έργα του και έφτιαξαν αυτή την υπέροχη έκθεση των ξυλόγλυπτων δημιουργημάτων του.
Ο ίδιος ευχαριστημένος απολαμβάνει ταπεινά και με σεμνότητα τους καρπούς των έργων του , που δεν είναι υλικοί, παρά μόνο ηθικοί, μιας και δεν σκοπεύει να εμπορευθεί τα έργα του ,αλλά να τα αφήσει στα παιδιά και στο Χωριό του.
Τώρα το Καλοκαίρι στο χωριό ,μάζεψε πάλι μπόλικο υλικό, ΄΄για να τρέφει τους δαίμονές του΄΄, και να ικανοποιεί το αχαλίνωτο πάθος του, όλο το Χειμώνα στην Αθήνα .Εκεί που δημιούργησε και δημιουργεί τα έργα του.
Εκεί που μεταφέρει τις εικόνες μιας ζωής πάνω στο ξύλο, που το αξιώνει ,που εκφράζει συναισθήματα και κάνει κατάθεση ψυχής.
Μέχρι το επόμενο Καλοκαίρι που θα ξανάρθει πάλι για να μας θυμίσει με τα νέα του έργα ότι ,ποτέ δεν είναι αργά, για οτιδήποτε.
΄΄Υπό τους ήχους΄΄ ενός Μαντολίνου που ένας μερακλής ,πάνω σε μια διπλανή ταράτσα έπαιζε ,αποχαιρετίσαμε ΄΄τα καλά νεα΄΄ ,και φροντίσαμε και εμείς με τη σειρά μας, να τα κυκλοφορήσουμε, και να τα διαδώσουμε , με την πρόταση και την ελπίδα , αυτά γρήγορα να μπορέσουν να φιλοξενηθούν , σε κάποιους Εκθεσιακούς χώρους.Όχι τίποτε άλλο δηλαδή ,αλλά να!!! είναι ο γνήσιος Λαικός μας Πολιτισμός..
Ο Ανιδιοτελής ! .Ο Αυθεντικός !.Ο Ανόθευτος!.Αυτός που μπροστά του, τα λόγια ξεψυχούν.Αυτός που είναι και δεν είναι κρυμμένος. Αυτός που προσδιορίζει τις καταβολές και τις ρίζες μας .
Να τον ψάξουμε και να τον γνωρίσουμε, ΄΄θαρρώ πως του πρέπει΄΄!!
Τα Νέα της Ελεύθερνας
