«Αυτή κάνει μόνο για πλάνος»: Λέγεται για τις άσχημες γυναίκες. Πλάνος (το) (<πλανώ = παραπλανώ) ονομάζεται η γαϊδούρα ή φοράδα, που χρησιμοποιείται για τον ερεθισμό των αντίστοιχων αρσενικών γαϊδάρων και αλόγων, αλλά τελικά, κλείνοντας τους οι άνθρωποι τα μάτια με ύφασμα, τα αντικαθιστούν την τελευταία στιγμή τοποθετώντας στη θέση του άλλο θηλυκό ζώο, φοράδα και γαϊδούρα αντίστοιχα, για να γεννήσουν μουλάρια.
Το πλάνος είναι επομένως το ομοειδές ζώο που αντικαθιστάται την τελευταία στιγμή με κάποιο άλλο, όχι το ίδιο ποθητό[1]. Στη φράση μας χρησιμοποιείται, ειρωνικά, με την αντίθετη σημασία.
1.Συνώνυμο του «άλλη του δείξανε κι άλλη του μπήξανε». Εδώ ισχύει το αρχαιοελληνικόν «σβησθείσης λυχνίας πάσα γυνή Λαΐς».
Ανδρέας Λενακάκης- Κρητικά Αξεμούριστα
