Το κρητικό μαμούθ είναι το μικρότερο μαμούθ που έζησε στη Γη. Έζησε πριν 740.000 χρόνια στην Κρήτη. Ζύγιζε 310 κιλά και είχε μέγεθος μόλις 110 εκατοστά. Λίγα απολιθώματα βρέθηκαν, κυρίως οστά και δόντια.
Τα πρώτα απολιθώματα βρέθηκαν το 1907 στη βορειοανατολική Κρήτη, στο ακρωτήριο Μαλέκας. Αρχικά αναγνωρίστηκε ως μέλος του γένους ελέφαντας, παρόμοιο με τους ελέφαντες νάνους της Τήλου, και έλαβε το επιστημονικό όνομα Elephas creticus, ένω έχει και το όνομα Palaeoloxodon creticus. Στατιστικές αναλύσεις της μορφής των δοντιών δεν μπορούσαν να καταλήξουν με σιγουριά σε πιο γένος ανήκε το δείγμα.
Όμως, μετέπειτα έρευνες του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου αποκάλυψαν ότι στη πραγματικότητα ανήκε στο γένος Μαμούθ. Οι μελέτες του μουσείου επιβεβαίωσαν μελέτες γεννητικού υλικού του 2006, με αποτέλεσμα να μετονομαστεί σε Mammuthus creticus.
Το κρητικό μαμούθ, όπως και άλλα νησιωτικά είδη, είναι μικρότερα από τους συγγενείς τους διότι τα νησιά έχουν λίγους πόρους, με αποτέλεσμα τα ζώα να πρέπει να συρρικνωθούν ώστε να αρκούνται στη περιορισμένη τροφή. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται νησιωτικός νανισμός. Μαμούθ νάνοι έχουν ανακαλυφθεί ότι ζούσαν στη Σαρδηνία και σε νησιά της Καλιφόρνια και της Σιβηρίας.
