Το κομμάτι «Μεσσαρίτικες Κοντυλιές» (οργανικό) αποδίδεται με σφυροχάμπιολο από τον σπουδαίο μουσικό των κρητικών πνευστών Μανώλη Φαραγκουλιτάκη ή Μπαξέ (1930-2004), με καταγωγή από τα Βορίζια Ηρακλείου, χωριό βόρεια της πεδιάδας της Μεσσαράς.
Ο Φαραγκουλιτάκης έπαιζε και ασκομαντούρα και υπήρξε ένας καλός κατασκευαστής και των δύο αυτών πνευστών. Ο ποιοτικός ήχος και το μουσικό ύφος του Μπαξέ, σε συνδυασμό με τον γαλήνιο και ευγενικό χαρακτήρα του τον κατέστησαν έναν από τους πιο δημοφιλείς λαϊκούς μουσικούς της Κρήτης.
Σφυροχάμπιολο ή χαμπιόλι ή θιαμπόλι, μαντούρα ή (μ)παντούρα και ασκομ(π)αντούρα ή φλασκομ(π)αντούρα αποτελούν τις κύριες ονομασίες που περιγράφουν τα τρία βασικά είδη των κρητικών παραδοσιακών πνευστών, τα οποία εντάσσονται φυσικά στην οικογένεια των πνευστών οργάνων του ευρύτερου ελληνικού και ιδιαίτερα του νησιωτικού χώρου. Το χαμπιόλι και η μαντούρα με τη μορφή αυλού και η ασκομαντούρα με εκείνη του άσκαυλου, στην ουσία, αποτελούν ποιμενικά όργανα και στην εξάπλωσή τους στην Κρήτη συνέβαλαν καθοριστικά οι ατέλειωτες ώρες στη μοναξιά του βουνού:
«Η μπαντούρα είναι η διασκέδαση του βοσκού όντεν είναι το καλοκαίρι ξαπλωμένος κάτω στο σκιανιό… Το μπαμπιόλι βγάνει σκοπό γλυκιό και λυπητερό και το παίζουν οι βοσκοί κατά τα βραδιάσματα, ώρα που γη κι ουρανός γρινιάζουν.»
Ο σκοπός του κομματιού «Μεσσαρίτικες Κοντυλιές» που εδώ παίζεται με σφυροχάμπιολο, στην ανατολική Κρήτη, όταν αποδίδεται από λύρες ή βιολιά και με τον χαρακτηριστικό για την περιοχή τρόπο, παίρνει την ονομασία «Ανοιχτές Κοντυλιές» ή «Στειακές Κοντυλιές» ή «Κοντυλιές» ή «Κοντυλιές της νύχτας» όταν παίζεται τις βραδινές ώρες
μουσική: παραδοσιακή
διασκευή: Ψαραντώνης & Μανώλης Φαραγκουλιτάκης
Ψαραντώνης: λαούτο
Μανώλης Φαραγκουλιτάκης: σφυροχάμπιολο
Βρίσκεται στον δίσκο ΙΔΑΙΟΝ ΑΝΤΡΟΝ που κυκλοφόρησε το 1999 από τη Lyra.
