Εκατόν εξήντα χρόνια συμπληρώθηκαν την Παρασκευή 6 Μαΐου 2016, από την ημέρα που γεννήθηκε ο Σίγκμουντ Φρόυν (Sigmund Freud). Ο Αυστριακός ιατρός, φυσιολόγος, ψυχίατρος και θεμελιωτής της ψυχαναλυτικής σχολής στον τομέα της ψυχολογίας. Αναγνωρίζεται ως ο «πατέρας» της ψυχανάλυσης και ένας από τους πλέον βαθυστόχαστους αναλυτές του 20ου αιώνα που μελέτησε και προσδιόρισε έννοιες όπως το ασυνείδητο, την απώθηση και την παιδική σεξουαλικότητα.
Γεννήθηκε στις 6 Μαΐου 1856 στη σημερινή πόλη της Τσεχίας Πρζίμπορ, που αποτελούσε την εποχή εκείνη τμήμα της Αυστρίας. Ήταν εβραϊκής καταγωγής και η γέννησή του ακολούθησε δύο μήνες μετά το θάνατο του παππού του, Σάλομον Φρόυντ, γεγονός που θεωρήθηκε ιδιαίτερης σημασίας και για το λόγο αυτό του δόθηκε εκτός από το γερμανικό όνομα Σίγκμουντ και το εβραϊκό όνομα Σάλομον (Salomon) που έφερε ο παππούς του.
Από νεαρή ηλικία, έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη μελέτη της Βίβλου, η οποία, όπως ο ίδιος σημείωσε στην αυτοβιογραφία του άσκησε διαρκή επίδραση πάνω του, αν και σε όλη τη διάρκεια της ζωής του παρέμεινε αντίθετος με όλους τους θρησκευτικούς κανόνες, υιοθετώντας τελικά μία αθεϊστική στάση ζωής, χωρίς ωστόσο να απολέσει τη συναίσθηση της εβραϊκής του καταγωγής.
Το φθινόπωρο του 1873 ξεκίνησε σπουδές ιατρικής στη σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Πέρα από τα καθιερωμένα μαθήματα που απαιτούνταν, παρακολούθησε επίσης με ενδιαφέρον διαλέξεις στη φιλοσοφία. Ακολούθησαν σπουδές του πάνω στη νευρο-φυσιολογία, όπου και επικεντρώθηκε στα ζητήματα των ψυχονευρώσεων, όπως αποκαλούνταν εκείνη την εποχή το φάσμα των ψυχικών διαταραχών.
Οι επιστημονικές θεωρίες του και οι τεχνικές θεραπείας που ανέπτυξε θεωρήθηκαν ιδιαίτερα καινοτόμες για την εποχή τους, ενώ συνεχίζουν ακόμη και σήμερα να εγείρουν έντονο προβληματισμό και αντιπαραθέσεις. Η επίδραση του Φρόυντ δεν περιορίστηκε μόνο στην ψυχολογία και την ψυχιατρική, αλλά ταυτόχρονα απλώθηκε σε πολλούς τομείς της επιστήμης -ανθρωπολογία, κοινωνιολογία, φιλοσοφία- και της τέχνης.
Μάλιστα, λίγο καιρό μετά την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία, στα τέλη Μαΐου του 1933, βιβλία του Φρόυντ κάηκαν, όπως και άλλα ψυχαναλυτικά έργα, την ίδια στιγμή που σύμφωνα με διαταγή απαγορευόταν η συμμετοχή Εβραίων σε επιστημονικά συμβούλια.
Η ναζιστική εισβολή στην Αυστρία, το Μάιο του 1938, σηματοδότησε τη μετανάστευση του Φρόυντ στο Λονδίνο μαζί με την κόρη του, Άννα, που συνελήφθη για μία ημέρα από τη Γκεστάπο και ανακρίθηκε. Η κατάσταση της υγείας του ήταν ιδιαίτερα επιβαρημένη, καθώς υπέφερε από καρκίνο του λάρυγγα, υπομένοντας μεγάλη σωματική καταπόνηση. Στις 23 Σεπτεμβρίου του 1939 άφησε την τελευταία του πνοή. Η σορός του αποτεφρώθηκε τρεις ημέρες αργότερα και η τέφρα του φυλάσσεται σήμερα μέσα σε μία ελληνική υδρία, από την πλούσια συλλογή αρχαιοτήτων που διέθετε ο Φρόυντ. Η τεφροδόχος περιέχει επίσης την τέφρα της συζύγου του, Μάρθας Φρόυντ και βρίσκεται στο κρεματόριο του Γκόλντεν Γκρην στο Λονδίνο.
Με αφορμή την επέτειο από την γέννηση του Φρόυντ, η Google του αφιερώνει το σημερινό της doodle και εμείς θυμόμαστε μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα αποφθέγματά του.
- Το πραγματικό αρσενικό είναι μονογαμικό
- Ο άνθρωπος είναι το προϊόν των τραυμάτων της παιδικής του ηλικίας.
- Η μεγαλύτερη ερώτηση που δεν έχει απαντηθεί ποτέ και που κι εγώ δεν έχω κατορθώσει να απαντήσω μετά από τριάντα χρόνια έρευνας, είναι: «τι θέλει μια γυναίκα;».
- Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν πραγματικά ελευθερία, επειδή η ελευθερία προϋποθέτει ανάληψη ευθύνης, και οι περισσότεροι άνθρωποι τρέμουν την ανάληψη ευθύνης.
- Κάποια μέρα κοιτάζοντας πίσω, τα χρόνια που αγωνίστηκες θα σου φαίνονται τα πιο ωραία.
- Πίσω από κάθε ισχυρή γυναίκα, κρύβεται ένας τυραννικός πατέρας.
- Πού πάει μια σκέψη όταν έχει ξεχαστεί; (σ.σ: στο υποσυνείδητο)
- Ο διάβολος παραμένει πάντα η καλύτερη δικαιολογία για να απενοχοποιήσουμε το Θεό.
- Αν ένας άνθρωπος υπήρξε το αδιαμφισβήτητα αγαπημένο παιδί της μητέρας του, διατηρεί σε όλη του τη ζωή το αίσθημα θριάμβου, την πίστη στην επιτυχία, που συχνά οδηγεί πραγματικά στην επιτυχία.
- Σε αποφάσεις δευτερευούσης σημασίας, είναι χρήσιμο να εξετάζουμε τα υπέρ και τα κατά.
- Σε κρίσιμα ζητήματα όμως, η απόφαση πρέπει να προέρχεται από την καρδιά.
- Από λάθος σε λάθος, ανακαλύπτει κανείς ολόκληρη την αλήθεια.
- Όπου και αν με πήγαν οι θεωρίες μου, βρήκα ότι ένας ποιητής ήδη είχε πάει εκεί.
- Η ερμηνεία των ονείρων είναι η βασιλική οδός για την εξερεύνηση του υποσυνείδητου.
- Οι δύο θεμέλιοι λίθοι της ευτυχίας: αγάπη και δουλειά.
- Η θρησκεία είναι νεύρωση.
- Ποτέ δεν είμαστε πιο απροστάτευτοι από τον πόνο από όταν αγαπάμε, ποτέ δεν είμαστε πιο αβοήθητα δυστυχισμένοι από όταν έχουμε χάσει το αγαπημένο αντικείμενο ή την αγάπη του.
- Η ομοφυλοφιλία ασφαλώς δεν αποτελεί προτέρημα, αλλά δεν είναι και μια κατάσταση για την οποία πρέπει να νιώθετε ντροπή, δεν είναι ελάττωμα, δεν είναι εκφυλισμός, δεν μπορεί να καταταχθεί στις παθήσεις.
