Γράφει η ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΝΔΑΡΑΚΗ
28 Οκτωβρίου 1940.
Το μολών λαβέ του Λεωνίδα επαναλαμβάνεται από τον Ελληνικό Λαό στον Μουσολίνι.
Οι καμπάνες ηχούν πένθιμα και οι πολίτες λαμβάνουν τα προσκλητήρια για την στράτευσή τους. Οι γονείς μας φεύγουν, τα παιδιά, τα αδέλφια μας για ένα πόλεμο που κανείς δεν προέβλεψε πώς θα τελείωνε και τι επιπτώσεις θα είχε για όλους μας.
Oι μάχες σκληρές με απώλειες, μα νικηφόρες. Ο χειμώνας βαρύς. Τα χιόνια μέτρα, ο στρατός, το ιππικό υποφέρουν, δυσκολεύονται στις μετακινήσεις. Οι στρατιώτες μας γεμάτοι κρυοπαγήματα, χωρίς τροφή, πολεμούν και υπερασπίζονται τα εδάφη της πατρίδας μας χωρίς να υπολογίζουν την ζωή τους.
Η μια νίκη διαδέχεται την άλλη. Εδώ οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα…
Πήραμε την Κορυτσά, το Τεπελένι, το Βίντσι, τα Δερβενάκια και τόσα άλλα…
Οι Ιταλοί αποδεκατίζονται και ζητούν ενισχύσεις από την δυνατή και αδηφάγο Γερμανία. Άλλο που δεν ήθελε ο ανθρωποφάγος Χίλτερ… Ανασυντάσσει τις δυνάμεις του, φέρνει τους καλύτερους στρατιώτες τα γνήσια παιδιά του και τον πιο βαρύ οπλισμό.
Και η Ελλάδα που δεν έφταιξε σε τίποτα βάλλεται από αέρα, ξηρά και θάλασσα. Βομβαρδίζουν από αέρα, ρίχνουν αλεξιπτωτιστές, αποβιβάζουν από τα πλοία στρατό, τανκς, κανόνια και ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς για να κατασπαράξουν τον Ελληνικό Λαό.
Τα παλικάρια μας πολεμούν στην Ήπειρο, στην Αλβανία και η υπόλοιπη Ελλάδα είναι ανοχύρωτη και εύκολη λεία για τα σκυλιά του Χίτλερ.
Σε λίγες μέρες γίνονται κυρίαρχοι σε όλη την Ελλάδα. Τους μένει η Κρήτη μα δεν ξέρουν με ποιόν έχουν να κάνουν….
Δεν άργησαν να φέρουν την αφρόκρεμα του Γερμανικού στρατού με τον πιο βαρύ οπλισμό για να μας υποδουλώσουν.
Τα αλεξίπτωτα με το πλήρωμά τους έκαναν σκιά στον ανοιξιάτικο ουρανό. Πήραν όμως το μάθημά τους, έχασαν τους καλύτερους στρατιώτες. Οι Κρήτες έδειξαν στον Χίτλερ τι θα πει Έλληνας και ποια είναι τα ιδανικά του. Μόνο που εμείς δεν φταίγαμε σε τίποτα, δεν χτυπήσαμε εμείς τη Γερμανία, δεν πήγαμε να σκοτώσουμε τα παιδιά τους, τους πατεράδες και μανάδες και να αφήσουμε χιλιάδες ορφανά και χήρες. Δεν κάψαμε τα σπίτια τους και δεν λεηλατήσαμε τα υπάρχοντά τους, όπως έκαναν αυτοί σε μας.
21 Μαΐου 1941 γιορτή του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης. Ο ουρανός γαλανός και καθαρός. Οι άνθρωποι που είχαν μείνει πίσω, γέροι, γυναίκες και παιδιά ήταν στις εκκλησίες παρακαλώντας τους Αγίους να γυρίσουν οι δικοί τους γεροί από τον πόλεμο.
Μα δεν άργησε να χαλάσει τη γαλήνη που βασίλευε στην όμορφη Κάντανο, η βοή των αεροπλάνων του Γερμανικού στρατού.
Έκαναν κύκλους πάνω από την Κάντανο και κατέβαιναν τόσο χαμηλά που οι πιλότοι φαίνονταν ολοκάθαρα.
Σε κάθε κύκλο έριχναν με τα μυδράλια και θέριζαν τις κορυφές των δέντρων. Στον 3ο – 4ο κύκλο έριχναν οβίδες, όπως έλεγαν ήταν κάλυκες περίπου μήκους 50 πόντων που όπου έπεφταν δεν έμενε τίποτα.
Μετά έριξαν βόμβες στις Τρεις Βρύσες, στον Άγιο Κωνσταντίνο, στα σπίτια του Αρτεμίου Κανδαράκη και αλλού. Άνοιγαν τεράστιους λάκκους με φαρδύ στόμιο περίπου 10 μέτρα και βάθος 3-4 μέτρα, τα δε πυρακτωμένα σίδερα που έφευγαν από τις βόμβες καρφώνονταν στα δένδρα που ίσως ακόμα υπάρχουν θαμμένα στους κορμούς τους.
Από τα Χανιά μέχρι τον Κακόπετρο γίνονταν καθημερινά αλλεπάλληλες μάχες με απώλειες και από τις δύο πλευρές. Η πιο ισχυρή μάχη δόθηκε στα Φλώρια και στο Καντανιώτικο φαράγγι.
Στα Φλώρια σκοτώθηκαν οι καλύτεροι στρατιώτες και αξιωματικοί του Γερμανικού στρατού. Δύο ημέρες κράτησαν την άμυνα οι κάθε ηλικίας άνδρες, γυναίκες, παιδιά και παπάδες, όπως γράφει η μαρμάρινη πλάκα στην πλατεία του χωριού μας.
Μετά εισέβαλαν στην όμορφη πρωτεύουσα του Σελίνου την Κάντανο τη χιλιοτραγουδισμένη, την έκαψαν, την λεηλάτησαν.
Έκαψαν ζωντανούς όσους κατοίκους δεν πρόλαβαν να βγουν από τα σπίτια τους. Δεν άφησαν πέτρα πάνω σε άλλη πέτρα. Στις μάχες που έγιναν ήταν άνδρες από διάφορα χωριά του Σελίνου κάθε ηλικίας. Όταν οι Γερμανοί θέλησαν να εκδικηθούν για τους θανάτους της μάχης των Φλωρίων και του Φαραγγιού φώναζαν όλοι ότι ήταν οι Καντανιώτες. Τρεις φορές έβαλαν φωτιά στα σπίτια και μαγαζιά τις δύο φορές κάηκαν λίγα σπίτια τα δε μαγαζιά άνοιξαν με τους βομβαρδισμούς και επιτήδειοι πλιατσικολόγοι έκαναν χρυσές δουλειές….
Τρεις Ιουνίου ξεχείλισε η οργή των Γερμανών. Έριχναν εύφλεκτα υλικά και όλα τα σπίτια έγιναν παρανάλωμα του πυρός. Ο ουρανός ήτο μαύρος από τους καπνούς και ο αέρας μύριζε από τα καμένα λάδια, ρούχα, τρόφιμα, ζώα.
Τα πολυβόλα από όλα τα υψώματα διασταύρωναν τα πυρά τους και θέριζαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους…. Ο ήλιος είχε κρυφτεί με τους καπνούς και νόμιζες ότι είχε γίνει έκλειψη. Οι κάτοικοι ήσαν κρυμμένοι και σκορπισμένοι εδώ κι εκεί μην τους βρουν γιατί κανείς δεν θα γλίτωνε από τα χέρια τους. Σαν έπεσε το ηλιοβασίλεμα και οι Γερμανοί έφυγαν, όλοι βγήκαν από τις κρυψώνες και έψαχναν για τους δικούς τους. Άλλοι ήσαν ζωντανοί και άλλοι πεθαμένοι….
Όσοι Καντανιώτες επέζησαν από αυτή την κόλαση, γύρισαν στις γειτονιές στα σπίτια τους, που δεν υπήρχε παρά μόνο φωτιά και στάχτη. Κόποι τόσων χρόνων, όλα έγιναν κάρβουνα. Ερημιά, σιγή νεκρική, μονάχα μοιρολόγια, θρήνος και οδυρμός. Κατάρες και αναστεναγμοί από το κλάμα των μικρών παιδιών που δεν βρήκαν ούτε νερό να δροσίσουν τα μαραμένα χειλάκια τους. Σκέψη των μεγάλη τι θα γίνουμε πού θα πάμε, τι θα κάνομε τα παιδιά, τι θα τα ταΐσομε;
Η νύχτα είχε απλώσει το μαύρο πέπλο της. Η απόφαση πρέπει να φύγομε, μας διώχνει η μυρωδιά των καμένων, πρέπει να πάμε κάπου μακριά για να σωθούμε και να ζήσουν τα παιδιά μας και έτσι πήραμε το δρόμο της προσφυγιάς.
Μείναμε μόνοι, απροστάτευτοι, χωρίς ένα ρούχο, ένα κρεβάτι, ένα σκέπασμα, χωρίς τρόφιμα και ψωμί στο έλεος του Θεού. Το πώς περάσαμε το ξέρομε μόνο εμείς, τι τρώγαμε, πού κοιμόμαστε, τι ρούχα βάζαμε, σε τι τρώγλες και μέσα στα ερείπια σε μια γωνιά ή σε κανένα στάβλο που έτυχε να μην πέσει με τη φωτιά περάσαμε τα καλύτερά μας χρόνια. Πώς μάθαμε λίγα γράμματα που γράφαμε σε μια πέτρα με ένα κάρβουνο ή ένα κομμάτι ασβέστη, βιβλία και τετράδια δεν υπήρχαν.
Κανείς δεν ήλθε να μας πει τι κάνετε, πώς ζείτε, πώς θα στήσετε τα νοικοκυριά σας; Πέντε χρόνια φτώχειας, πείνας, φόβου και τρόμου και οι Γερμανοί κάθε μέρα πάνω απ’ τα κεφάλια μας.
Τρεις Ιουνίου 1941 καθιερώθηκε ημέρα αργίας, τιμής ένεκεν για τους νεκρούς μας για το ολοκαύτωμα της Καντάνου για να θυμόμαστε την ιστορία της μαρτυρικής πρωτεύουσας του Σελίνου. Μόνοι σταθήκαμε στα πόδια μας, χτίζοντας τα σπίτια μας και μετά το Σχολείο μας, το Ελαιουργείο μας, την Υποδιοίκηση, την Εκκλησία μας, το Ειρηνοδικείο, το Γυμνάσιο και τόσα άλλα που όλα έγιναν με προσωπικές εργασίες, δουλεύοντας άντρες, γυναίκες και παιδιά.
Τώρα θέλουν να μας τα πάρουν λες και τους ανήκουν. Όλα τα χρόνια της κατοχής και του εμφυλίου τραβήξαμε πάρα πολλά δεν μας συμπόνεσε κανείς. Ούτε η πολιτεία που τώρα έρχεται να μας κάψει άλλη μια φορά και να μας πάρει ό,τι φτιάξαμε τώρα 70 χρόνια και να σβήσει από τη μνήμη μας την Ιστορία της Καντάνου που γράψαμε με το αίμα και τα δεινά των πολέμων. Γιατί;; Ζητούμε μια απάντηση από την Πολιτεία.
Θέλομε τον Δήμο Καντάνου αυτόνομο και Ιστορικό. Κι οι άλλοι ό,τι θέλουν ας κάνουν. Εμείς δεν τους παίρνομε τίποτα. Να μας αφήσουν να ζήσομε στο Δήμο μας, στις δουλειές μας, στην ησυχία μας. Αυτή είναι η αποκέντρωση που κάνει η Πολιτεία; Θα μας μαζέψει όλους στις μεγάλες πόλεις και θα αρχίσουν να τρώει ο ένας τον άλλον…
Θέλει η Πολιτεία να γίνει νέα μετανάστευση όπως το 1960 – 1965 που έφυγαν όλοι οι νέοι και έμειναν οι γέροι και τα μικρά παιδιά που μεγάλωναν χωρίς τους γονείς τους και οι γέροι πέθαιναν με τη νοσταλγία των παιδιών τους;
Η Γερμανία έβαλε πάλι το χεράκι της και προπαντός η κ. Μέρκελ που μας παίδευε τόσους μήνες μέχρι που μας έριξε στο Δ.Ν.Τ. για να μην κάνομε ποτέ καλό ούτε ποτέ να ορθοποδήσουμε, αλλά να δουλεύομε να τρώνε οι ξύπνιοι της Ευρώπης.
Μας θέλουν με το κεφάλι σκυμμένο, τα μάτια κατεβασμένα και το μυαλό σταματημένο. Δεν θα τους περάσει γιατί είμαστε λαός περήφανος και δυνατός, έχομε μαζί μας το Χριστό και θα πορευτούμε μαζί και θα νικήσομε.
Κάντανος ή Καντανία θα πει χώρα της νίκης.
Όποιος τόπος δεν έχει ιστορία δεν έχει μέλλον.
ΧΑΝ. ΝΕΑ /27.05.2010
