Ένα όραμα για το Ηράκλειο του μέλλοντος

ΜΕΡΟΣ Α

 

 

Ποιο Ηράκλειο θέλουμε; Ποιο Ηράκλειο αξίζουμε; Ποιο Ηράκλειο μπορούμε να έχουμε; Τρία ερωτήματα που ο καθένας μπορεί να δώσει απαντήσεις, ο καθένας που αγαπά, ζει και εργάζεται στην πόλη. Ελπίζω με το άρθρο μου αυτό να συνεισφέρω στο όραμα των υποψήφιων Δημάρχων.

Είναι γεγονός ότι η πόλη του Ηρακλείου έχει αλλάξει πραγματικά προς το καλύτερο την τελευταία εικοσαετία με πολλά εμφανή και αφανή έργα. Είναι επίσης γεγονός ότι οι υποδομές της πόλης όπως και του νησιού υπολείπονται μακράν των υπόλοιπων πόλεων κυρίως της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Ποιο είναι το Ηράκλειο; Είναι άλλη μία μεσαίου μεγέθους ελληνική πόλη μαζί με την Πάτρα, τη Λάρισα και το Βόλο;Μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε αναπτυξιακά έτσι; Νομίζω σαφώς όχι. Το Ηράκλειο έχει όλα τα χαρακτηριστικά της πόλης πρωτεύουσας κράτους, όπως η Λευκωσία στην Κύπρο, για ιστορικούς και γεωγραφικούς λόγους. Είναι η πρωτεύουσα ενός μεγάλου νησιού, η πρωτεύουσα του πρώτου πολιτισμού στην Ευρώπη, η μόνη πόλη στον Ελλαδικό χώρο που έζησε δύο περιόδους αναγέννησης, την ξεχασμένη Αραβική Αναγέννηση των αποίκων από την Κόρδοβα και την Ευρωπαϊκή Αναγέννηση ως πρωτεύουσα του νησιού την Ενετική περίοδο. Λίγα φυσικά έχουν μείνει μετά τη μεγάλη καταστροφή της υπερεικοσαετούς πολιορκίας και της λαίλαπας του νεοελληνικού κράτους που δε βρήκε τίποτα να χαρακτηρίσει διατηρητέο σε μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ευρώπης. Είναι η πόλη, που μέσα στον αστικό της ιστό, περιλαμβάνει την μεγαλειώδη πρωτεύουσα Κνωσό.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η πόλη και η αστική της ζώνη (Χερσόνησος – Αμμουδάρα) είναι το τρίτο αστικό κέντρο της Ελλάδας (έχει ξεπεράσει την Πάτρα, βλέπε Διεθνές Νομισματικό Ταμείο), είναι η δεύτερη πόλη της Ελλάδας σε τουρισμό και η δέκατη ένατη με 3,4 εκατομμύρια τουρίστες ετησίως και το αεροδρόμιό της το επισκέπτονται περίπου 8 εκατομμύρια επιβάτες.Σύμφωνα με το numbeo.com το Ηράκλειο έχει την καλύτερη ποιότητα ζωής στην Ελλάδα και μία από τις καλύτερες στην Ευρώπη.

Την ίδια ώρα οι υποδομές της Κρήτης και της πόλης βρίσκονται τουλάχιστον σε εμβρυακή κατάσταση.

Η δημιουργία του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι και του πολύ κακοσχεδιασμένου ΒΟΑΚ δίνει την ευκαιρία στην πόλη να κάνει το μεγάλο βήμα. Το Καστέλι θα περιορίσει αρκετά τις ροές κυκλοφορίας που επιφέρει το αεροδρόμιο, θα περιορίσει απόλυτα την όχληση και λόγω της μετοίκησης αρκετών χιλιάδων κατοίκων στην περιοχή του, θα δώσει μία ανάσαστον πυκνό αστικό ιστό. Η δημιουργία δε του αεροδρομίου θα επιφέρει στο χρόνο πολλαπλάσια οφέλη διότι θα διπλασιάσει το τουριστικό ρεύμα στο νησί με πολλαπλασιαστικά οφέλη. Ο ΒΟΑΚ είναι επίσης ένα ισχυρό αναπτυξιακό όπλο αν και όπως σχεδιάζεται σαφέστατα για άλλη μία φορά αδικεί την πόλη, αφού διέρχεται εντός του αστικού ιστού, φαινόμενο μοναδικό παγκοσμίως για εξοικονόμηση κόστους και για να συνεχίζεται εσαεί το δούλεμα από την πολιτεία.  Το γελοίο δε του πράγματος ολοκληρώνεται με την υπόσχεση των μη διοδίων, λες και η Κρήτη δεν πληρώνει όλα τα χρόνια διόδια έχοντας κατά μέσο όρο 15 λεπτά ακριβότερη βενζίνη από την υπόλοιπη Ελλάδα (μαζί με πολλά από τα νησιά).

 

Το παρόν άρθρο έχει χωριστεί σε ενότητες. Η πρώτη ενότητα αφορά τα μεγάλα έργα που θεωρώ ότι θα απογειώσουν την πόλη και η δεύτερη τα μεσαία και μικρά.

Τα μεγάλα έργα που προτείνω πρέπει να δρομολογηθούν άμεσα με ορίζοντα ολοκλήρωσης τα 20 έτη.

 

ΜΕΓΑΛΆ ΕΡΓΑ

  1. ΠΕΡΙΟΧΗ ΑΡΧΑΙΟΥ ΛΙΜΑΝΙΟΥ Το μεγάλο ατού της πόλης είναι το ενετικό της λιμάνι. Η εικόνα είναι αποκαρδιωτική. Κανένας δεν περπατά στην περιοχή. Είναι ένας αυτοκινητόδρομος. Η πρότασή μου είναι η εξής: Υπογειοποίηση της παραλιακής από το ύψος του παλαιού ΚΤΕΛ έως το συγκρότημα ΤΑΛΩΣ. Δηλαδή, μία λεωφόρος που θα παίρνει όλες τις διαμπερείς ροές της πόλης. Στο υπογειοποιημένο τμήμα να υπολογιστεί η κατασκευή άμεσα ή μελλοντικά της γραμμής του τρένου. Το τρένο, που θα πρέπει να κατασκευαστεί και να απαιτηθεί η κατασκευή του, θα διέρχεται παράλληλα με το νέο ΒΟΑΚ εφόσον διατηρηθεί η χάραξή του ή θα χρησιμοποιήσει αυτήν, θα στρίβει στην Λεωφόρο του Στέλιου Καζαντζίδη (ντροπή τέτοιο όνομα), θα κάνει στάση στο υφιστάμενο νέο λιμάνι, θα διέρχεται της πόλης υπογείως με δύο ακόμα στάσεις (ουσιαστικά θα λειτουργεί ως μετρό στο υπόγειο τμήμα), και θα ξαναβγαίνει στο ΒΟΑΚ μέσω της λεωφόρου που οδηγεί στις Μοίρες. Ένας κλάδος μπορεί να οδηγεί στις Μοίρες και ένας δεύτερος πρέπει υποχρεωτικά να οδηγεί στο αεροδρόμιο. Το παλαιό λιμάνι θα πρέπει να πεζοδρομηθεί πλήρως από τα νεώρια έως και τον Άγιο Πέτρο. Θα πρέπει να γίνουν ανασκαφές και στην περιοχή του Αγίου Πέτρου και με κάποιο πεζόδρομο ή ράμπα ή ότι άλλο προκριθεί να διέρχεται ο επισκέπτης επί αυτών ώστε να μην υπάρχει το σημερινό αίσχος της διακοπής της κίνησης. Στον λιμένα πρέπει να γίνει μεγάλη ενέργεια αποκάλυψης του παλαιού καλντεριμιού, και γενικά να γίνει μία μεγάλη μελέτη ανάδειξης. Σε αυτά είναι αυτονόητη η απομάκρυνση όλων των φρικτών κατασκευών εντός της θάλασσας. Ειδική μέριμνα θα πρέπει να δοθεί στην πρόσβαση από το λιμένα στο κέντρο μέσω της 25ης Αυγούστου, διότι οι ανισοσταθμίες επηρεάζουν τους έχοντες κινητικά προβλήματα. Φυσικά, πρέπει να κατασκευαστεί καλντερίμι και να φύγει η άσφαλτος στη διαδρομή για το κάστρο του Κούλε. Πέραν των προηγούμενων, ας διερευνηθεί η πιθανότητα ανακατασκευής του τείχους από το ξενοδοχείο ΜΕΓΑΡΟ έως τη θέση του μικρού Κούλε και το τμήμα από το θαλάσσιο τείχος έως τον Κούλε. ώστε να δημιουργηθεί η αίσθηση της περίκλειστης πόλης και να φύγουν όλες φυσικά οι αυθαίρετες ή κακής αισθητικής χρήσεις.
  2. ΤΕΙΧΗ. Πρέπει να γίνει μία πραγματικά μεγάλη δουλειά. Τα τείχη και η τάφρος θα πρέπει να απαλλαγούν οριστικά από χρήσεις που δε συνάδουν με το μνημείο. Απομάκρυνση όλων των γηπέδων, των πάρκιν, θεάτρου κλπ. από την τάφρο, η οποία θα πρέπει να αποτελέσει ενιαίο σύνολο και να περπατιέται ανεμπόδιστα στο σύνολό της. Για τις εισόδους στην πόλη, ας κατασκευαστούν γέφυρες. Ειδικά το πάρκο Γεωργιάδη για το οποίο γίνεται και πολύς λόγος, θα πρέπει να αποξηλωθεί πλήρως, νααπομακρυνθούν όλα τα χώματα διότι πρόκειται περί μπαζώματος της τάφρου και να δημιουργηθεί ξανά η τάφρος. Η πρόσβαση στην τάφρο θα πρέπει να γίνεται με ανελκυστήρες ή κυλιόμενες σκάλες και κανονικές σκάλες. Το αυτό πρέπει να γίνει και επί των τειχών, σύμφωνα με τις μελέτες της εκπληκτικής μακαρίτισσας Τζομπανάκη. Για τη συντήρηση των πάρκων, το πότισμα κλπ μπορεί να γίνεται με ετήσιες εργολαβίες σε ιδιώτες για να μη γίνουν οι γνωστές χωματερές. Αντίστοιχη παρέμβαση και ανάδειξη πρέπει να γίνει στο ξεχασμένο Φρούριο Αγίου Δημητρίου. Φυσικά θα πρέπει να ενταχτεί άμεσα στην ΟΥΝΕΣΚΟ το έργο.Διοργάνωση αγώνων δρόμου παγκοσμίου επιπέδου την ημέρα πτώσης της Κάντια στους Τούρκους στα τείχη.
  3. ΠΑΡΚΙΝΓΚ Κάτω από την τάφρο, θα πρέπει να γίνουν σε συγκεκριμένες θέσεις και βάσει μελετών, μεγάλα υπόγεια πάρκινγκ με ΣΔΙΤ. Ειδικά για το πάρκινγκ που προτείνω να δημιουργηθεί κάτω από την τάφρο στην περιοχή του πάρκου νεολαίας, προτείνεται η κατασκευή υπόγειων ραμπών και ανελκυστήρων στα πρότυπα άλλων καστροπολιτειών του εξωτερικού όπως η Σιένα. Η έξοδος θα είναι στην πλατεία Ελευθερίας για την εξυπηρέτηση των τουριστών, των κατοίκων και του μουσείου.
  4. ΠΕΡΙΟΧΗ ΛΙΟΝΤΑΡΙΩΝ Για την περιοχή των λιονταριών, προτείνω την άμεση έναρξη απαλλοτρίωσης του οικοδομικού τετραγώνου του Δουκικού Ανακτόρου. Το Δούκικο Ανάκτορο μπορεί να ανακατασκευαστεί στα πρότυπα της Λότζιας ή να απομείνουν ορατά τα υφιστάμενα ερείπια, δημιουργώντας μια μεγάλη πλατεία (αντίστοιχη καταπληκτική δουλειά έχει γίνει στη Λάρισα στα αρχαία θέατρα και το φρούριο). Απαλλοτρίωση του όμορου κτηρίου της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου (γωνία με την οδό Δαιδάλου και ανακατασκευή του μεσαιωνικού ρολογιού (κατά τα πρότυπα της ανακατασκευής που έκανε η Πάτρα στο φάρο). Έρευνα για το αν μπορεί να κατασκευαστεί μία Πύλη αντίγραφο της Βολτόνε ή κατασκευή στο δάπεδο του σταυρού το σύμβολο της πόλης (στα πλαίσια της σημερινής παρέμβασης)
  5. ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Απαλλοτρίωση όλων των καταστημάτων κατά μήκος της, ώστε να αναδειχτεί το ταλαιπωρημένο Αραβοβυζαντινό τείχος και να αναδειχτεί αυτό το κομμάτι της σπουδαίας ιστορίας της πόλης. Οι αξίες γης είναι πολύ υψηλές αλλά αυτό μπορεί να γίνει σε ορίζοντα εικοσαετίας.
  6. ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ. Η Πλατεία πρέπει να αποξηλωθεί πλήρως. Πρέπει να εξαφανιστούν όλες οι ανισοσταθμίες. Η πλατεία Ελευθερίας, είχε το ρόλο του Πεδίου του Άρεως σε όλη την ιστορία της πόλης (δηλαδή του τόπου όπου μαζεύονταν οι στρατιώτες για να φύγουν για μάχες). Αυτός ο χαρακτήρας πρέπει να διατηρηθεί. Λυπάμαι αλλά πρέπει να φύγουν όλα τα τεράστια τυχαίως φυτεμένα δέντρα και ας φυτευτούν αλλού και στη θέση τους να γίνει μία τεράστια ανοιχτή μοντέρνα πλατεία όπως σε όλη την Ευρώπη. Στην Ελλάδα τέτοια καλά δείγματα έχουμε στην Τρίπολη και στην πλατεία Γεωργίου Α στην Πάτρα. Επειδή η περιοχή χρειάζεται τοπόσημο και επειδή η πόλη έχει πολλά να προσφέρει, ας προταθούν κάποια που θα προβάλλουν τον τοπικό πολιτισμό και ιστορία, όπως ο Δίας, ο Μίνωας – Ραδάμανθυς – Σαρπηδόνας, η Ευρώπη, οι Ιδαίοι Δάκτυλοι που ίδρυσαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες (ένας εκ των οποίων ο Ηράκλειος) κ.α. που δυστυχώς δεν τους έχουμε ποτέ τιμήσει. Η πλατεία πρέπει φυσικά να ενοποιηθεί με τη νέα Δικαιοσύνης, την έξω πόλη με τη γέφυρα, τον προμαχώνα κλπ. Επίσης πρέπει να λυθεί το θέμα με τα πάρκιν που πρέπει να ενταχθούν στον χώρο της τεράστιας μνημειώδους πλατείας.
  7. ΜΑΡΙΝΑ Να κατασκευαστεί Μαρίνα σύγχρονη στη θαλάσσια περιοχή του αεροδρομίου. Επίσης να εξεταστεί η περίπτωση να φτιαχτεί νέος λιμένας στην περιοχή του αεροδρομίου που κλείνει κατά τα πρότυπα της Πάτρας, έστω για την κρουαζιέρα.
  8. ΠΑΡΑΛΙΑ Ανάδειξη και πρόσβαση σε πεζούς της παραλίας Αμμουδάρα από τη γέφυρα με ράμπες σε συνεργασία με το Δήμο Μαλεβυζίου για τον οποίο προτείνω τη συνένωση.
  9. ΤΡΑΜ Νέα μελέτη κατασκευής ελαφρού τραμ που θα κινείται εντός της παλαιάς πόλης. Τα χρηματοδοτικά εργαλεία υπάρχουν και θα γίνει σε συνεργασία με το ΚΤΕΛ που πρέπει να είναι μέτοχος μαζί με το Δήμο. Κατόπιν, επέκταση του τραμ σε βασικούς οδικούς άξονες και κυρίως την Κνωσό.

 

 

Γιώργος Εμμ. Παπουτσάκης ΄

Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός

MScΠεριβαλλοντικός Σχεδιασμός Έργων

MScΣχεδiασμός φωτισμού

Radys2009@gmail.com

 

Συνεχίζεται με τα μεσαίου μεγέθους έργα

 

,

,

,

 

 

 

(Φωτογραφία: © Shutterstock)

 

 

 

 

 

 

 

 

 





Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *