Τ’άι- Στυλιανού, όσες έχουν παιδιά, δεν δουλεύουν, για να ζήσουν τα παιδιά τους

“Προστάτης των βρεφών, γιατί στυλώνει, στηρίζει, μεγαλώνει τα μωρά, γι’ αυτό σηκώνουν ύψωμα, μοιράζουν σιτάρι και δεν ράβουν για την υγεία των μωρών

Όταν συνέβαινε κάποια θανατηφόρα ασθένεια στα νήπια και αυτά πέθαιναν, τότε όσες μητέρες επικαλούνταν με πίστη το όνομα του Αγίου αυτού και ζωγράφιζαν την εικόνα του, γεννούσαν και πάλι κι άλλα τέκνα, αλλά και τα ασθενούντα γίνονταν υγιή.

Οι αντιλήψεις αυτές για τον Άγιο Στυλιανό είναι ακόμη και σήμερα διαδεδομένες μεταξύ των πιστών ανθρώπων του λαού. Εξαιτίας παρετυμολογίας, πιστεύεται ότι ο Άγιος στυλώνει (ενισχύει) την υγεία των νηπίων, των οποίων θεωρείται φύλακας. Γι’ αυτό, κυρίως παλιότερα, κατά την ημέρα της γιορτής του οι γυναίκες που είχαν μικρά παιδιά, τον τιμούσαν αποφεύγοντας κάθε εργασία. Στην Αδριανούπολη, πριν την ανταλλαγή πληθυσμών φυσικά, ο λαός έλεγε: “τ’ Αϊ Στυλινού όσες είχαν πιδιά δε δούλευαν, για να ζήσ’ν τα πιδιά τς”.

Στα Άβδηρα κάνουν προσφορές και υψώματα για τα μικρά παιδιά. Στην Ικαρία, όλα τα σπίτια έχουν το εικόνισμα του Αγίου κι αν τύχει κι αρρωστήσει κάποιο παιδί, “λειτουργούν το εικόνισμα” και σταυροκοπούν το παιδί μ’ αυτό. Στο Πόντο [Κοτύωρα] οι πιστοί του κάναν διάφορες δωρεές και αφιερώματα για την υγεία τους, κυρίως όσοι είχαν κάνει τάματα στον Άγιο. Στην Ερμιόνη της Αργολίδας, αλλά κι αλλού, οι μητέρες τάζουν στον Άγιο για να θεραπευτούν τα βρέφη τους. Σε πολλές εκκλησίες του Αγίου, σ’ όλη τη χώρα, βλέπουμε πλήθος μεταλλικών αφιερωμάτων διαφόρων μελών του σώματος βρεφών, μπροστά στην εικόνα του. Συχνά οι γονείς των οποίων κάποιο τέκνο έχει πεθάνει, βαπτίζουν το επόμενο νεογέννητο παιδί τους με το όνομα Στυλιανός ή Στυλιανή, αν είναι κορίτσι.

Στην Κρήτη οι γονείς παρακαλούν συχνά τους αναδόχους να οναματίσουν τα παιδιά τους “Στελιανούς” για να στελιώσουν (να σταθούν). Πολύ συχνά οι επίτοκες επικαλούναται τη βοήθεια του Αγίου για να έχουν καλό τοκετό και υγιές μωρό. Τέλος αξίζει να σημειώσουμε ότι στη Θεσσαλία τη μέρα της εορτής του Αγίου Στυλιανού εορτάζουν κατά παράδοση και αυτοί που έχουν το όνομα Αστέριος, Στέργιος.

Εκτός από την Παναγία  οι έγκυοι αναγνώριζαν και συγκεκριμένους αγίους ως προστάτες τους, τιμώντας την μνήμη τους και προστρέχοντας στην βοήθεια τους. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Άγιος Ελευθέριος (15 Δεκεμβρίου) ο οποίος παρείχε στην επίτοκο «καλή λευτεριά» και με το αίσιο τέλος του τοκετού την «ελευθέρωνε» αλλά και ο άγιος Στυλιανός ο οποίος «στύλιωνε» όπως χαρακτηριστικά έλεγαν την γυναίκα και το βρέφος προστατεύοντας την από τους κινδύνους του πρόωρου τοκετού.

Την βοήθεια του επικαλούνταν και οι γυναίκες εκείνες οι οποίες είχαν χάσει τα παιδιά  τους ώστε να τις βοηθήσει να τεκνοποιήσουν .

( Λατρευτικά έθιμα στον κύκλο της ζωής, του Νικολάου Ζαχαράκη)

**********************

Ο λαογράφος Δημήτριος Λουκάτος αναφέρει στο βιβλίο “Τα φθινοπωρινά” :

“Το όνομά του (από το στύλος που μπορεί να αναφέρεται και σε ασκητικό στυλιτισμό) έδωσε (παρετυμολογικά) αφορμή να θεωρηθεί ο άγιος “στύλος” προστασίας και υγείας, ιδιαίτερα των άρρωστων παιδιών, αλλά και στηρικτής εγκυμοσύνης των ασθενικών μητέρων, που συνήθως απέβαλλαν. (Τους “εστύλωνε” τις γέννες).

Στις θεραπευτικές αυτές ιδιότητες του αγίου συνέβαλε και η Υμνογραφία του:

-Των νεογνών και νηπίων φύλαξ γενόμενος,

εκ πάσης επηρείας και δεινής καχεξίας

αλώβητα τα βρέφη και ασινή διαφύλαττε πάντοτε

και ευτεκνίαν παράσχου, Στυλιανέ…

Ο άγιος Στυλιανός παριστάνεται συνήθως “γέρων μακρυγένης- διχαλογένης”, που κρατεί στην εγκαλιά του ένα βρέφος σπαργανωμένο (κατά το παλιό σύστημα) και στο χέρι του χαρτί κατεβατό (ειλητάριον) που γραφει: “Παίδων φύλαξ πέφυκα, Θεού το δώρον” (Κόντογλου, Έκφρασις Α’, 1960).Η παράσταση αυτή είναι από τις πιο εκλαϊκευμένες της αγιογραφίας μας (φορητές, χάρτινες, μεταλλόχρωμες ή χαρακτές) που αναζητούν οι μητέρες για τα παιδιά τους (τις κρεμούν στα κρεβατάκια ή στα καρότσια τους) ή και για τις εγκυμοσύνες τους (“να στυλώσει η γέννα τους”) […]

Σέβονται πολύ οι νοικοκυρές τη γιορτή του και δεν κάνουν δουλειές. “Τ’άι- Στυλιανού, όσες έχουν παιδιά, δεν δουλεύουν, για να ζήσουν τα παιδιά τους” (Θράκη 1910) – “Οι μικρομάνες (που έχουν παιδί στην αγκαλιά) δεν δουλεύουν τ’άι-Στυλιανού, για το παιδί τους (Ήπειρος, 1969).

Στα ασθενικά παιδιά φροντίζουν να δίνουν το όνομα Στυλιανός, για να στυλώσουν κι εκείνα και τ’αδέρφια τους. Σε περιόδους βρεφικών επιδημιών τα βαφτιστικά ονόματα Στέλιος (όπως και Στέργιος) παρουσιάζονται συχνότερα. Η ονοματοθεσία αυτή δίνεται κι από πρωτύτερα, σαν υπόσχεση (τάμα) στον άγιο, για να κρατηθεί το παιδί-έμβρυο.”





Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.