Ο Μουνοβοσκός (Κρητικά αξεμούριστα)

         Το συγκεκριμένο τραγούδι είναι από τα παλαιότερα αυτής της συλλογής. Η Α παραλλαγή έχει δημοσιευθεί από τον Jannarakis το 1876 (σελ. 196, αρ. 259).  Ο Jannarakis αποφεύγει τη γραφή των ελευθερόστομων λέξεων. Αντί αυτών χρησιμοποιεί αποσιωπητικά, όπως και στον τίτλο: Ο …βοσκός. Η θεματολογία του έχει σχέση με την κτηνοτροφική Κρήτη: το αρσενικό σε ρόλο βοσκού (επι)βλέπει 3 αιδοία.

     Η  Μαίρη Κουκουλέ δημοσιεύει ένα δίστιχο, αρ. 23, και ο Βαγγέλης Καραγιάννης, σελ. 82 παραλλαγή από τη Μυτιλήνη. Είναι το τραγούδι της συλλογής με την μικρότερη διασπορά στον Ελλαδικό χώρο.

                                     Α

Εννιά ……, στειρό….. μ’ εβάλανε να βλέπω

Και παίρνω τα και πάω τα σ’ την κατσουρή μαδάρα

Να κάνω κατσουρόν τυρί και κατσουρή μαλάκα.

Και κάνω σιδερόκουρτα να τα κουλουκουρίσω.

Μα ‘να  ….., στειρό….., μου σπα την κούρτα  φεύγει,                                                   5

Πηδώ καβαλικεύγω το κ’ εις τον Πετρέ με ρίχνει

Και σπα μου τρία κόκκαλα και τη ραχοκοκκάλα

Και να μου λείπαν τ’ άρματα σπασμένα μου ‘χε κι άλλα. 4

     Β

Εννιά μουνιά στειρόμουνα μου δώκανε να βλέπω,

τα τέσσερα να τα πηδώ, τα πέντε να τ’ αρμέγω.

Ένα μουνί στειρόμουνο δεν θέλει να μαντρίσει.

………………………………………………….

Πηδοκαβαλικεύγω το, στη Μεσαρά με βγάνει.

…………………………………………………

Τρία κόκαλα μου ‘σπασε και τη ραχοκοκάλα,                                                                5

α’ μού ‘λειπεν ο ψώλαρος, ‘θελα μου σπάσει κι άλλα. 5

                                         Γ

Εννιά μουνιά στειρόμουνα μου δώκανε να βλέπω

κι επήγα και τα φύλαγα στη Ζουριδοκεφάλα,

να τρώνε ζουριδόχορτο, να κατεβάσουν  γάλα. 6

                                         Δ

Εννιά μουνιά στείρα μουνιά μου δώκανε να βλέπω,

για να γαμώ τα τέσσερα  και τ’ άλλα να τα βλέπω.

Μα ένα μουνί, στείρο μουνί πεθιέται από ‘να βράχο,

Πηδώ, καβαλικεύγω ντο και βάνω ντο από κάτω

και μου ‘σπασε εννιά πλευρά και τη ραχοκολάλα,                                                          5

και να ‘χα μου λείπει η ψωλή ‘θαλα μου σπάσει κι άλλα 7.

download (1)

3 Βλέπω στην κρητική διάλεκτο σημαίνει προσέχω, επιτηρώ: βλέπω πρόβατα = προσέχω πρόβατα

4 Δημοσιεύεται από τον Jannarakis 1878, σελ. 196, αρ. 259. διατηρείται η ορθογραφία του πρωτότυπου.

5 Πληροφ. Παπαδάκης Θεόφιλος, ετών 80, Σοκαράς Ηρακλείου

6 Πληροφ. Βασίλης Γ. Χαρωνίτης, Ανώγεια Μυλοποτάμου.

7 Παρακάτω υπάρχει βίντεο κάποιου ηλικιωμένου, πιθανολογώ λόγω προφοράς από τη δυτική Κρήτη, ο οποίος το απαγγέλει.

Ανδρέας Λενακάκης -Κρητικά Αξεμούριστα





Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.